Moja mozaika

Fotomozaika - zrób to sam

Jednym z najciekawszych i najbardziej spektakularnych rodzajów mozaiki jest mozaika fotograficzna. W zwyczajnej mozaice graficznej obraz wzorcowy jest reprodukowany z użyciem kolorowych materiałów takich, jak kamienie lub szklane płytki. W przypadku fotomozaiki do odtworzenia zdjęcia używane są... inne zdjęcia.

Sama zasada wydaje się prosta - polega na takim dobraniu i ułożeniu fotografii składowych, aby dzięki zgraniu kolorystycznemu uzyskać obraz wyjściowy. W praktyce "ręczne" wykonanie tego typu dzieła jest bardzo trudne. Efekt fotomozaiki jest wykorzystywany bardzo często w różnego rodzaju reklamach, wydawnictwach promocyjnych, ale także w sztuce. Chcąc osiągnąć podobne rezultaty prawdopodobnie należałoby zwrócić się do profesjonalisty. Na szczęście jednak - nie ma takiej potrzeby. Z pomocą komputera można mozaikę ze zdjęć zrobić samemu.

Wystarczy odrobinę poszperać w internecie, aby znaleźć całkiem interesujący zestaw programów - także całkowicie darmowych - które służą wyłącznie do tego celu. Rola twórcy sprowadza się zazwyczaj do wybrania fotografii wzorcowej i wskazania jak największej kolekcji innych zdjęć, z których zostanie złożona mozaika. Oprogramowanie samo zajmie się analizą kolorów, poziomów jasności i kontrastu, a czasem nawet kształtów zebranych na zdjęciach.

Niektóre programy pozwalają w trakcie procesu dokonywać na bieżąco ręcznych korekt - włącznie z wymianą pojedynczych "kafelków". Pozornie skomplikowana czynność okazuje się więc stosunkowo prosta i przyjemna. Rezultat natomiast jest zadziwiający. Wykonaną w ten sposób mozaikę ze zdjęć można na przykład wydrukować w postaci nowoczesnej fototapety albo obrazu. Takie rozwiązanie sprawdza się rewelacyjnie w charakterze dekoracji ściennej. Paradoksalnie - jest też świetnym sposobem na ekspozycję dużej ilości fotografii. Ze względu na formę mozaiki obrazy tego rodzaju są wciąż wyjątkowo atrakcyjne dla publiczności i przyciągają wzrok. Dzięki temu widzowie poświęcają dużo więcej czasu i uwagi na zbadanie najmniejszych detali - czyli właśnie fotografii składowych.

Niezależnie od tego, czy fotomozaika ma charakter reklamowy, artystyczny, czy po prostu pamiątkowy - jest czymś, co każdy może wykonać sam w zaciszu własnego domu. Wystarczy w miarę wydajny komputer i dostęp do internetu. Oraz oczywiście - pokaźna kolekcja zdjęć.

Mozaika graficzna: wzory, czy obrazy?

Słowo „mozaika" zwykle odbierane jest jako określenie czegoś, co składa się z wielu elementów. Może to być na przykład ułożona z kamieni dekoracyjna podłoga, patchwork'owa narzuta albo kompozycja zdjęć z imprezy złożona w jedną całość. Mozaika to także sięgająca swoimi korzeniami starożytności (a niewykluczone, że znacznie dalej) technika zdobnicza.

Chyba najbardziej znaną jej odmianą jest pietra dura, w której wykorzystuje się drobne, precyzyjnie oszlifowane według określonych wzorów kamyki. W czasach rozkwitu tej odmiany mozaiki - nazywanej także florencką - popularne było kopiowanie przy jej użyciu dzieł znanych mistrzów pędzla. Obrazy z natury są dwuwymiarowe, zaś mozaika florencka pozwala na tworzenie obiektów trójwymiarowych. Z tego względu wspomniane obrazy często właśnie zyskiwały nowy - trzeci - wymiar. Tak między innymi powstała pokryta mozaiką pietra dura podobizna papieża Klemensa VIII.

Współcześnie do wykonywania mozaik wykorzystuje się również inne materiały - popularne są płytki ceramiczne oraz szklane. Obie te metody pozwalają również na odwzorowanie kolorowych obrazów. W przypadku mozaiki ceramicznej spotyka się wzory geometryczne, mniej lub bardziej regularne, wzbogacone miejscowo o niewielkie obrazki dekoracyjne w postaci na przykład motywów roślinnych lub zwierzęcych.

Mozaika szklana przyniosła ze sobą nową jakość. Ostatnim krzykiem mody są mozaiki tego typu wykonywane na podstawie fotografii. Mozaiki ze zdjęcia mogą z powodzeniem zastąpić tradycyjne fototapety, ale mogą także doskonale nowoczesne fototapety uzupełniać. Szklane mozaiki często same w sobie stanowią przyciągającą wzrok dekorację ścienną, która charakteryzuje się wyjątkowym klimatem i wspaniale podkreśla atmosferę wnętrza.

Mozaika graficzna - niezależnie od techniki w jakiej została wykonana - stosowana była od samego początku. Od początku też zaskarbiła sobie miejsce w panteonie wnętrzarskich technik dekoracyjnych. Stosowana była w starożytnych świątyniach, średniowiecznych zamkach, barokowych pałacach i secesyjnych dworkach. Nieodmiennie wzbudzała u widzów zachwyt oraz podziw dla twórcy. Dziś przeżywa swoją kolejną zasłużoną młodość. Bo przecież - jak mówił mistrz Michała Anioła - „mozaika jest malarstwem na wieczność". 

Cyber-kolaż, czyli mozaika ze zdjęć

Tradycyjna mozaika, wykonywana jest zawsze z użyciem „namacalnych", realnych materiałów. Mogą to być kamienie, szkło, akryl, elementy ceramiczne, a nawet piasek. W zasadzie - do utworzenia mozaiki można użyć dowolnych materiałów, dzięki którym da się ułożyć określony wzór lub obraz. Zależnie od rodzaju wykorzystanych elementów - oraz oczywiście zdolności artysty - różne będą tylko końcowe rezultaty.

Wyjątkowo ciekawym pomysłem na mozaikę jest... fotomozaika, czyli ułożona z fotografii. Nie chodzi tutaj o bezpośrednie odwzorowanie zdjęcia, ale ułożenie obrazu z wielu różnych zdjęć. Jeszcze niedawno wykonanie takiego kolażu wymagało żmudnego wycinania wybranych fragmentów, a następnie pieczołowitego i precyzyjnego naklejania ich na stosunkowo sztywnym podłożu. Łatwo było popełnić błąd, który szybko okazywał się nieodwracalny.

Technologia jednak rozwija się w tempie błyskawicznym. Współcześnie jednym z urządzeń, bez których ludzkość praktycznie nie potrafi funkcjonować - jest komputer.  Dziś ten sam efekt można szybko i bezpiecznie osiągnąć dzięki użyciu właśnie komputera. Aktualnie nie trzeba nawet posługiwać się skanerem do wprowadzenia wykonanych fotografii do jego pamięci, bo przecież większość współcześnie używanych aparatów, to urządzenia cyfrowe. Dzięki dostępnym - nawet za darmo - programom graficznym retusz i montaż wielu fotografii sprowadza się do zaznaczania wybranych fragmentów obrazu przy pomocy przesuwanego po ekranie kursora, a następnie przeciągania ich w nowe miejsca. Efekty graficzne dostępne w nowoczesnych programach pozwalając osiągnąć rezultaty niedostępne w przypadku fotografii tradycyjnej.

Nic więc dziwnego, że przetwarzanie zdjęć jest jedną z podstawowych umiejętności komputerowych, jakie nabywa dziś młody człowiek. Cyfrowe kolaże fotograficzne można potem oglądać chociażby w popularnych portalach społecznościowych, czy łatwo dostępnych w internecie galeriach. Ale warto także pamiętać, że "wirtualne" mozaiki ze zdjęć można z łatwością wykorzystać także do stworzenia... mozaiki ze zdjęcia (czyli właśnie odwzorowania go na ścianie przy pomocy "tradycyjnej" techniki szklanej) lub nowoczesnej fototapety 3D, która znakomicie uatrakcyjni każde wnętrze.

Mozaiki kamienne: piękne i naturalne

Technika układania mozaiki, jest techniką bardzo starą. Od samego początku - służyła przede wszystkim celom dekoracyjnym. Walory estetyczne mozaiki - niezależnie od tego, jaką metodą została wykonana - pozostają zawsze na bardzo wysokim poziomie. Nic więc dziwnego, że po krótkim okresie zachwytu nad wnętrzami wręcz ascetycznymi - mozaiki wracają do łask.

Niewątpliwie do najbardziej popularnych rodzajów mozaiki należą: ceramiczna i kamienna. Ta pierwsza często pojawia się w naszych kuchniach i łazienkach i może przedstawiać zarówno konkretny obraz, jak i po prostu mniej lub bardziej regularny wzór geometryczny. Mozaika kamienna natomiast zwykle pojawia się na wszelkiego rodzaju podłogach - szczególnie tarasów i balkonów. Świetnie sprawdza się także jako dekoracja ścienna w salonach wyposażonych w kominek. Ułożenie obrazu ze zdjęcia w tym przypadku najczęściej nie wchodzi w grę, chociaż podobno nie ma rzeczy niemożliwych. Obraz jednak można doskonale zastąpić nowoczesną fototapetą, która dobrze wkomponowana w cały projekt - będzie harmonijnie współgrać z pozostałą częścią ściany.

Mozaika kamienna wykonywana jest - jak sama nazwa wskazuje - z kamieni. W przeciwieństwie do słynnej florenckiej techniki pietra dura, nie układa się jej jednak z precyzyjnie dopasowanych drobnych elementów. Kamienie używane w tym przypadku są przeważnie w swojej naturalnej formie, czasem tylko lekko docięte i doszlifowane. Korzysta się z otoczaków, ale także dużych płaskich kamieni - wszystko zależy od projektu, planów i zapotrzebowania zamawiającego.

Stosuje się między innymi marmur, onyks, piaskowiec, a nawet kamień wulkaniczny. Dostępne na rynku mozaiki mogą mieć elementy o kształtach regularnych - na przykład kwadratowych, jak i całkowicie nieregularnych. Zwykle producent nakleja je na specjalną siatkę, tworząc w ten sposób tak zwane "plastry", które następnie bez większych problemów można samodzielnie ułożyć na ścianie lub podłodze.

Mozaika kamienna jest świetnym sposobem na ocieplenie wnętrza. Kamień sam w sobie bywa postrzegany jako zimny i "nieprzystępny". Wnętrze ozdobione odpowiednio dobraną mozaiką kamienną będzie jednak nie tylko cieplejsze w sensie panującego w nim nastroju, ale także zwyczajnie cieplejsze - w sensie odporności na niskie temperatury. Naturalny kamień ma bowiem to do siebie, że bardzo długo stygnie.